Limon koʻchati – Oʻzbekiston iqlim sharoitida asosan issiqxonalar, maxsus xandaklar (transheyalar) yoki uy sharoitida (tuvaklarda) parvarish qilinadigan serdaromad sitrus oʻsimligidir. Oʻzbekistonda eng koʻp tarqalgan va mahalliy sharoitga moslashgan turi
"Meyer" (Xitoy limoni) navi hisoblanadi. [
1,
2]
Quyida limon koʻchatini tanlash, ekish va uni toʻgʻri parvarish qilish boʻyicha asosiy maʼlumotlar keltirilgan. [
1,
2]
1. Koʻchat tanlash va navlari [
1]
- Meyer navi: Boʻyi juda baland boʻlmaydi, tez hosilga kiradi va serhosil boʻladi. Issiqxona va xandaklar uchun eng maqbul navdir.
- Hosil muddati: Yaxshi parvarish qilingan 2 yillik tayyor koʻchatlar yerga ekilgandan keyin 1 yil oʻtib hosil bera boshlaydi.
- Sifati: Sifati yaxshi koʻchatning tanasi yoʻgʻonroq, ildiz tizimi yaxshi rivojlangan va kasalliklardan xoli boʻlishi lozim. [1, 2, 3, 4, 5]
2. Ekish qoidalari va muddatlari [
1]
- Vaqti: Koʻchatlarni asosan bahorda (mart oylarida) yoki kuzda (oktyabr oylarida) ekish tavsiya etiladi. [1]
- Tuproq tayyorlash: Ekishdan oldin yerga chirigan goʻng (organik oʻgʻit), superfosfat va kaliyli oʻgʻitlar solinib, yaxshilab ishlov beriladi. [1]
- Ekish usuli: Kuzda ekilayotgan koʻchatlarni ildizidagi tuprogʻi (komi) bilan koʻchirish shart, aks holda ildiz tana qismi shikastlanib, koʻchat nobud boʻlishi mumkin. Ekishda ildiz boʻgʻzi tuproq ostida chuqur koʻmilib ketmasligi kerak. [1, 2]
- Sxemasi: Issiqxonalarda odatda 3x4 metr sxemada ekiladi. Ekish yakunlangach, koʻchat atrofi zichlanib, moʻl koʻl qilib suv quyiladi. [1, 2, 3]